Літоўцы, усходнія балты асіміляваліся не таму, што нехта іх заваёўваў, але таму, што яны не ўтрымаліся перад прышлай культурай. Асноўная маса жыхароў Беларусі антрапалагічна не змянілася з часоў ледавіковага перыяду, гэта значыць, не прыйшла аднекуль. Гэта даказваецца дадзенымі фізічнай антрапалогіі. І, прынамсі, да канца першага тысячагоддзя бальшыня з іх яшчэ размаўляла ўсходнебалцкімі гаворкамі. Значыць, цела народа ёсць, а галаву гісторыя знесла.

Прыклад спробы фізічнага вынішчэння народа — гэта, ведама, генацыд, які зведалі жыды. Жыдоўскі прыклад з гэтага погляду быў бы зусім процілеглы літоўскаму, проста процілеглы полюс. Жыды дзве тысячы гадоў жылі без сваёй зямлі пад нагамі, жылі, абапіраючыся на тое, што неслі ўнутры, у сваім сэрцы. Жыды, па сутнасці, існавалі не целам, а душой, сваёй духоўнай культурай. Толькі параўнайма, літоўцы (дакладней, балты) жылі на аграмадных плошчах зямлі і нягледзячы на гэта, яны дзве тысячы гадоў страчвалі сябе, быццам бы не маючы апірышча ўнутры. А жыды, страціўшы зямлю, дзве тысячы год няслі сябе ў сэрцы.

Так ці інакш, папярэдняя ўстаноўка сучаснага даследніка, з майго гледзішча, павінна быць гэткай — лепш болей верыць, чым атрымліваецца давесці, чым з самага пачатку не верыць і таму не заўважыць нават таго, што ёсць. Інакш кажучы, я асабіста раіў бы спачатку лепей троху парамантызаваць, а пазітывісцкую крытыку ўключыць, ужо маючы справу справу з канкрэтным матэрыялам, з канкрэтнымі фактамі. Інакш кажучы,трэба мець і цвёрдыя ногі, і моцныя крылы, трывала стаяць на зямлі, абапіраючыся на цвёрдыя факты, як нас вучыць пазітывізм, і быць здатным, сыходзячы з гэтых фактаў, ва ўяўленні хаця б троху адарвацца ад зямлі. Бо мы даследуем духоўную традыцыю нашых продкаў, рэлігію і міфалогію, у якой без фантазіі няма ўвогуле чаго рабіць. Няварта казаць і пра тое, што без крэатыўнасці няма чаго рабіць і ў самых дакладных сучасных навуках.