Сёлета спаўняецца 1000 год з першага ўпамінання края "Літва" ў пісьмовых крыніцах. Літва сталася сымбалем велічы нашай зямлі, залатым векам, слаўным падмуркам і апірышчам народа.



Дагэтуль існуюць разнагалоссі ў пытанні: чыя ж спадчына Літвы? Адныя кажуць, што яна мусіць належыць толькі беларусам, іншыя лічаць што выключна сучасным літоўцам, трэція цьвердзяць пра ВКЛ як "Заходнюю Русь". Але найбольш аўтарытэтным і абгрунтаваным выглядае падход супольнай спадчынасьці. Ці можна адмаўляць беларусам у праве звацца нашчадкамі ВКЛ, калі беларускія землі былі асновай гэтай дзяржавы, беларуская мова была дзяржаўнай? Ці можна адмаўляць у гэткім жа праве сучасным літоўцам, калі менавіта яны найбольш захавалі той "Дух Літвы", і ставяць помнікі Вялікім Князям і дзетак сваіх называюць не "сашамі і сірожамі" а Вітаўтамі й Міндоўгамі? Безумоўна Літва ёсь тым агульным апірышчам, якое дае нам права звацца Еўрапейцамі ды паказвае нашую лучнась і адметнась між іншымі.

Да сьвяткавання ў гэтым годзе рыхтуюцца і літоўцы і беларусы-літвіны. На Беларусі прыкладам створаны адмысловы грамадскі аргкамітэт у які ўвайшлі доктар гіст. навук Анатоль Грыцкевіч , пісьменніца Вольга Іпатава, доктар гіст. навук Алесь Краўцэвіч, гісторык-археолаг Эдвард Зайкоўскі, старшыня міжнароднага аб’яднання беларусаў свету «Бацькаўшчына», мастак Аляксей Марачкін, і іншыя дзеячы.

Цэнтар этнакасмалогіі "Крыўя" выдаў нумар альманаха "DRUVIS", прысьвечаны Літве ў шырокім сэнсе.

Вось план некаторых мерапрыемстваў прысьвечаных 1000-годдзю Літвы, што маюць адбыцца на Беларусі:

Сакавік - адкрыццё юбілейнага году ў маёнтку "Бянюны" (Ашмянскі р-н) - арганізатар - Фонд "Краіна Замкаў".

12 красавіка - фэст фолькавай і неафолькавай музыкі "Crivia Aeterna" у Менску.

Красавік - адкрыццё стацыянарнага рыцарскага лагера на валах Ракаўскага замка (арганізатар - Фонд "Краіна Замкаў")

3-28 чэрвеня - нацыянальная выстава "Мілленіум Літвы"

20-21 чэрвеня - навуковая канферэнцыя "Літва - са старажытных часоў да сучаснасьці"

чэрвень-ліпень - выстава-конкурс "Літва тысячагодняя - наш родны край"

ліпень - традыцыйны дабрачынны фэст "Бянюны-2009"

10-12 ліпеня - сярэднявечнае сьвята "Старажытны Наваградак", навуковая канферэнцыя ў Гародні
У Наваградку плануецца таксама й узьвядзенне коннага помніку каралю Літвы Міндоўгу.

Фонд "Краіна Замкаў" сумесна з выдавецтвам "Рыф-тур" плануе выдаць кнігу-даведнік па месцах, зьвязаных са старажытнай Літвой.

Пакінуць па-за ўвагай гэткую значную дату ня можам і мы, таму ў рэдакцыі "Волата" абмяркоўваецца магчымасьць выдання тэматычнага нумару, прысьвечанага беларускай спадчыне Літвы. Мы запрашаем да супрацы аўтараў, якія б маглі паспрыяць выхаду гэткага нумару. Лістуйце нам на скрыню volat2009(a)gmail.com


Волат №1(23) люты 2009

 

Праглядаў: 63