Па выніках рэспубліканскага конкурсу на званне лепшага доктара Рэспублікі Беларусь, які сёлета праходзіў ўпершыню, лепшым хірургам краіны названы Сяргей Мячкоўскі, кандыдат медыцынскіх навук, доктар мікрахірургічнага аддзялення Мінскай абласной клінічнай бальніцы.

Нарадзіўся Сяргей у 1960 годзе ў Вілейцы. Тут, на вуліцы 17 Верасня, і цяпер жыве яго маці. Будучы хірург з залатым медалём скончыў СШ №3 у Вілейцы ў 1977 годзе і паступіў вучыцца ў медыцынскі інстытут у Мінску.

Ён кажа, што з дзяцінства ведаў, што будзе хірургам. Праўда, медыкаў у сям’і не было, таму не зусім уяўляў асаблівасцяў прафесіі. Зараз перакананы: каб стаць выдатным хірургам, трэба шмат працаваць. Хірургія – праца, якой трэба аддаваць сябе цалкам. Толькі тады можна стаць сапраўдным прафесіяналам.

Сяргей Мячкоўскі да гэтага часу памятае першую самастойную аперацыю, нават прозвішча пацыенткі не забыўся. Ён тады вучыўся на шостым курсе медінстытута. Выдаляў ліпому на спіне. Стараўся, хваляваўся, аж узмакрэў увесь. Сталыя, вопытныя хірургі ацанілі вынік коратка: нармальна. Аднак запомнілі пачынаючага доктара. Таму, калі на базе Мінскай абласной клінічнай бальніцы ствараўся рэспубліканскі цэнтр рэканструктыўнай і пластычнай хірургіі, яго дырэктар Уладзімір Падгайскі запрасіў хірурга (на той час Сяргей Мячкоўскі ўжо год працаваў у Крупках) да сябе.

Напэўна, няма больш такога універсальнага спецыяліста сярод медыкаў, чым пластычны хірург. Калі ў 1983 годзе ў абласной бальніцы ўпершыню ў рэспубліцы прышылі дзяўчынцы адрэзаныя пілой пальцы, гэта падавалася як сенсацыя. Пра аперацыю пісалі ўсе рэспубліканскія газеты. Ды і наступныя рэплантацыі праходзілі на піку папулярнасці, усенароднай вядомасці і журналісцкай увагі. І гэта было варта: кожная аперацыя вяртала чалавека да нармальнага, паўнацэннага жыцця. А траўмаў тады было шмат, мікрахірургі працавалі суткамі. Цяпер такіх аперацый робяць у цэнтры не менш за сто ў год.

Аддзяленне мікрахірургіі і пластычнай хірургіі арганізаванае ў абласной бальніцы ў 1985 годзе. Тут не толькі прышываюць адрэзаныя пальцы і канечнасці, але і хірургічна лечаць застарэлыя пашкоджанні перыферычных сасудаў, нерваў, сухажылляў, аднаўляюць парушаныя функцыі канечнасцяў, ліквідуюць пасттраўматычныя дэфекты тканак.

Дарэчы, магчымасці мікрахірургіі дазваляюць лячыць трубнае бясплоддзе. У 2004 годзе Сяргей Мячкоўскі абараніў кандыдацкую дысертацыю на гэту тэму на кафедры хірургіі БелМАПА. Асновай для яе паслужылі паспяховыя аперацыі па аднаўленні ў жанчын з трубным бясплоддзем дзетароднай функцыі.

Сумесна з прафесарамі Ігарам Грышынам і Уладзімірам Падгайскім выдаў манаграфію “Мікрахірургія трубнага бясплоддзя”. Сяргей Юльянавіч шмат выступаў на міжнародных канферэнцыях, удзельнік навуковых форумаў, якія праходзяць у нашай краіне. Ён аўтар і сааўтар 30 навуковых артыкулаў, надрукаваных у айчынных і замежных часопісах, запатэнтаваў звыш дзесятка вынаходніцтваў.

Цяпер працуе над доктарскай дысертацыяй, якая прысвечаная аднаўленню структуры верхніх канечнасцяў пасля траўмаў. Аперацыі, якія праводзіць Сяргей Мячкоўскі разам з калегамі, дазваляюць вярнуць маладым людзям, якія сталі інвалідамі, магчымасць добра валодаць сваімі рукамі, ад інваліднасці перайсці да нармальнага жыцця.

Сяргея Мячкоўскага можна назваць не проста хірургам, але і скульптарам. У яго незвычайны матэрыял – чалавечае цела. Разам з калегамі ён дапамагае жанчынам паправіць прыроду, калі чалавек пакутуе ад таго, што ён непрыгожы. Праўда, зазначае хірург, часцей за ўсё справа не ў заганах фігуры або непрывабнасці, а ў самаадчуванні пацыента. Бывае, звяртаюцца маладыя дзяўчаты з просьбай убраць лішні тлушч з жывата, а ад яго можна без праблем пазбавіцца без хірургіі. Таму ні адна аперацыя не абыходзіцца без падрабязнай гутаркі з пацыенткай.

Цяпер, кажа Сяргей Мячкоўскі, у яго гэта атрымліваецца стопрацэнтна: знаходзіць пераканаўчыя аргументы дапамагае вопыт.

Хірурга Сяргея Мячкоўскага жанчыны паважаюць: многім з іх ён дапамог змяніць сваё жыццё да лепшага, стаць прывабнай, пазбавіцца няўпэўненасці. Сам сябе ён абраннікам лёсу не лічыць: усяго ў жыцці дабіўся ўласнай працай. Без працавітасці і адданасці прафесіі ў хірургіі нельга. Тут не скажаш: усё, мой працоўны дзень закончыўся, далей у мяне асабістыя клопаты і інтарэсы. Бывае, па 10 гадзін брыгада хірургаў не адыходзіць ад аперацыйнага стала – прышывае на месца адрэзаныя пальцы, рукі. Аб’ем работы вялікі – трэба сшыць і нервы, і косці, і звязкі, і сасуды. І выконвае яго не адзін хірург, а цэлая брыгада.

Бывае, выклікаюць і ў выхадныя, і ноччу – калі аперацыя экстранная. А дома – навуковая работа, знаёмства з літаратурай па спецыяльнасці – спыніцца, адстаць ад сусветных дасягненняў яму проста немагчыма. Хірургія – 1 працэнт таленту і 99 – працы. Таму лепшы хірург Беларусі Сяргей Мячкоўскі перакананы, што хірургамі не нараджаюцца, імі становяцца. Ён і сына свайго гэтаму вучыць.

Мячкоўскі-малодшы таксама спрабуе сябе ў гэтай галіне медыцыны. Ён без пяці хвілін доктар, сёлета заканчвае медуніверсітэт у Мінску. Бацька ахвотна прыцягвае яго да пластычнай хірургіі. Так што не выключана, што ў хуткім часе мы пазнаёмім чытачоў з новым свяцілам “скульптуры цела”.

Даведка. Так здарылася, што Вілейшчына падарыла свету нямала вядомых хірургаў. Сярод іх – Мікалай Маліноўскі, ураджэнец вёскі Жаўткі. Акадэмік РАМН, загадчык кафедры хірургіі факультэта фундаментальной медыцыны, Герой Сацыялістычнай Працы, двойчы лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1985, 1987), Член Міжнароднага таварыства хірургаў, прэзідыума Асацыяцыі хірургаў імя Пірагова, ганаровы член Польскага хірургічнага таварыства, ганаровы доктар Медыцынскай акадэміі ў Кракаве, ганаровы член Акадэміі медыцынскіх навук Беларусі. Галоўны рэдактар часопіса «Хирургия». Галоўны хірург Медыцынскага цэнтра Упраўлення справамі Прэзідэнта РФ. Да 2005 года дваццаць гадоў ўзначальваў Крамлёўскую бальніцу. Наш зямляк – вядомы на Беларусі доктар Пётр Карнавухаў.

Любоў Караваева